Academy › 🌐 Web Geliştirme › İnternet Nasıl Çalışır?

İstemci ve Sunucu: İsteyen ve Sunan

🌍 İnternet Nasıl Çalışır? bölümü · Code Quest Web Geliştirme parkuru

Web'in tamamı tek bir basit oyuna dayanır: biri ister, biri sunar. İsteyene istemci (client), sunana sunucu (server) denir.

Restoran benzetmesi birebir oturur: sen masada oturur, sipariş verirsin (istemci). Mutfak siparişi hazırlar ve gönderir (sunucu). Sen mutfağa girmezsin; mutfak da sana ne yiyeceğini dayatmaz. Aranızda net bir protokol vardır: sipariş → yemek.

Web'de bu roller şöyle dağılır:

İstemci = senin cihazındaki tarayıcı (Chrome, Firefox, Safari...). "Bana şu sayfayı ver" diye istek atar.
Sunucu = sayfaları barındıran, 7/24 açık bir bilgisayar. İstek gelince ilgili dosyayı bulur ve geri yollar.

Konuşmanın iskeleti hep aynıdır — buna istek-cevap döngüsü denir:

HTML

TARAYICI  →  "gezgin.com'un ana sayfasını istiyorum"
SUNUCU    →  "Buyur, işte HTML dosyası"
TARAYICI  →  (dosyayı okur ve ekrana çizer)

Her sayfa açışın, her yenileme, her link tıklaman = yeni bir istek. Sen farkında olmadan günde binlerce kez bu döngüyü çalıştırıyorsun.

⚠️ "Sunucu" kelimesi gözünde büyümesin: sunucu da sıradan bir bilgisayardır — genellikle ekranı bile olmayan, bir veri merkezinde vızıldayan bir kasa. Onu "sunucu" yapan şey donanımı değil, görevi: sürekli açık kalıp istekleri cevaplamak. Kendi bilgisayarını bile sunucuya çevirebilirsin!

Kendini test et

Şifreli (güvenli) bağlantı kuran şema boşluğa ne gelmeli?

____://bankam.com/hesaplar

Cevabı gör

Cevap: https

https'teki s "secure" demektir: konuşma şifrelenir, araya giren okuyamaz. Banka gibi hassas sitelerde olmazsa olmaz.

404 durum kodu tam olarak ne anlatır?

Sunucuya ulaşıldı ama istenen sayfa orada yok
İnternet bağlantın koptu
Sunucu çöktü, içeride hata var
Sayfa başka adrese taşındı

Cevabı gör

Cevap: Sunucuya ulaşıldı ama istenen sayfa orada yok

404 bir CEVAPTIR: sunucu ayakta ve seni duydu, sadece istediğin sayfa yok. Bağlantın kopsaydı hiçbir kod alamazdın; çökme 500, taşınma 301'dir.